Antalya Fotoğrafçı

Evdir Han’ı Gezdim, Fotoğrafladım, Yazdım, Tanıttım

IMG_20210112_181854

Antalya Elmalı karayoluna çok yakın bir mesafede bulunuyor Evdir Han. Binlerce yıldır kimlere ev sahipliği yaptı? Bu kapıdan kimler geldi, kimler geçti. Bunca zamandır neler yaşadı bilinmez bir çok bölgesi halen ayakta bizleri karşılıyor tüm gizemiyle. Birkaç yıl öncesine kadar otlardan geçit vermeyen bir yapıya sahipken attığınız adımı görerek ilerliyorsunuz içeri. Her adımınız ayrı bir merak uyandırıyor geçmişe giden. Dışarıdan heybetli görünüş içeride sizi hüsrana uğratsa da kendinizi alamıyorsunuz meraktan.

Evdir Hanın Mesafesi

Döşemealtı ilçesinde bulunan Evdir Han Antalya merkezine yaklaşık 18-20 km mesafede bulunuyor. Yazık ki bölge halkının her gün yanında geçmesine rağmen girip incelemediği bir tarihi mekandan bahsetmek mümkün. Döşemealtı Belediyesi hanın temizliği için önemli adım attı ve bir çok yabani ottan temizlendi. Ancak sonraki dönemde beklenen ilgiyi göremedi. Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesinin desteği ile hanın restorasyon çalışmaları yapılması başlanmıştı ancak devamı da getirilemedi. Belediye’nin sonraki adımlarında kültürel etkinliklere ev sahibi yapmak istediği Evdirhan’da birde müze oluşturulacaktı ancak güncel olarak bir gelişme bulunmuyor.

Evdir Han’ın Tarihi

Evdir Han Antalya’nın önemli kültür miraslarından birisi. Tam olarak geçmişi bilinmese de okunan kitabelerden I. İzzeddin Keykavus Bin Keyhusrevin 1210-1219 yıllarında yaptırdığı anlaşılıyor. İhtişamlı kapıdan girişte sizi büyük bir avlu karşılıyor. Kareye yakın bir dikdörtgen yapıya sahip hanın 67*55 metrelik bir zemine oluşturulmuş. Beden duvarlarının tamamen kesme taşlardan yapılmış ve kapalı alanların üs örtüsü moloz taş ile kapatılmış. Duvarları yakından incelediğiniz zaman çok eski yıllarda tadilatlar gördüğünü farklı taşlar ile yapılan tamiratlardan anlayabiliyorsunuz. Yıllara meydan okuyan yapının yıkılan bölümleri hanın gizemini koruyor. Han içerisine girdikten sonra avlu kenarlarını kalın kesme taş payeler üzerinde kesme taş örgülü sivri kemerli revakları görüyorsunuz. Hanın kenarlarında ise bu revaklara açılan kapalı odaları görüyorsunuz. Bu odalar hücre halinde yapılmış ve bunlardan birisini de hamamın oluşturduğunu söylemek mümkün.

Evdir Han Ziyaret Saatleri Ücreti

Evdir Han’ı ziyaret etmek için belli bir zaman aralığına mahkum kalmıyorsunuz. Burası 7-24 gezip görebileceğiniz bir yer olsa da, gece karanlığında buraya gitmek tehlikeli olabilir. Zira buranın ışıklandırma problemi olduğu gibi içerisi de oldukça kasvetli. Nitekim burayı bekleyip gözetleyen görevlide bulunmuyor. Bu nedenle hanı görmek için bir ücret ödemesi de yapmanız gerekmiyor.

Kitabeler Ortada Yok Ama Okuyan Riefstahl

Güney’de bulunan girişinin taç kapı şeklinde dışa taşkın yapılmış olmasının yanında giriş kapısının iki tarafında birer mihrabiye nişi bulunuyor. Ancak günümüzde bu nişlerden birisi oldukça hasar görmüş durumdadır. Taçkapı yapımında çoğunluk mermer kullanılmış ve süslemeleri dikkatleri üzerine çekiyor. Yan taraflarına da geometrik şekiller işlenmiş.

Teknik tanımdan ne kadar anlarsınız bilmiyorum. Nitekim bana da çok uzak terimlerin topluluğu gibi geliyor. Evdir Han hakkında uzun ve ayrıntılı bilgiye ulaşmak mümkün değil. Bir zamanlar köy olarak adlandırılan Nebiler Mahallesinde bulunan hanın kaynaklarda üç satırlık mermer kitabesinin yok olduğu ve akıbetinin ne olduğu bilinmiyor. Ancak kitabenin 1928 yılında Riefstahl tarafından okunduğu ve buna istinaden 1210 lu yıllarda yapıldığı söyleniyor. Eşiyle birlikte bir dizi zengin arkelojik yapılara geziye çıkan Riefstahl’ın yolu Antalya’ya da düşmüş. Bir süre İstanbul Robert College’de ders veren bu kişinin kitabeleri okuması ve bu kitabelerinde kaybolması benim aklıma bir çok senaryoyu beraberinde getiriyor.  Selçuklu mimari anlayışıyla yapılmış olmasından dolayı büyük bir açık avluya sahip. Bu hanı diğerlerinden ayrı kılan dört ana eyvanlı plan ile yapılmış olması ve örneğinin sadece Harran’daki Han El-Barür’de bulunuyor olması.

Antalya İçin Öneme Sahip

Evdirhan Antalya için olduğu kadar Döşemealtı ilçesi içinde çok önemli bir tarihi yapı. Uzun yıllar bakımsız kaldı ve halen kalmaya devam ediyor. İlçeye olan önemi nedeniyle de Döşemealtı Hükümet konağı girişi Evdirhan’ın girişine benzetilerek yapıldı. Yapının etrafında da kazı yapılması halinde bir çok tarihi eserin ortaya çıkacağı kanısındayım.

Evdir Han’dan Ayrılıyoruz

Döşemealtı’ında akşam saatleri, güneş izini çoktan kaybettirdi. Her ne kadar fiziken buradan ayrılıyor olsak ta, ruhumuz yine burayı ziyaret edenlerle birlikte kalıyor. Büyük bir merakla girdiğiniz hanı tüm ihtişamı ve sırlarıyla inceledikten sonra sıra geliyor buradan mutlu duygularla ayrılmaya. Sizlerin elbette beklentileri farklılık taşıyabilir. Sizin tarihe duyduğunuz merak buradaki gezinizi daha kaçınılmaz kılıyor. Yaşanılmış tarihe kendinizi kapamışsanız zaten buradan bir duygu yüklemeniz mümkün değil. Buradaki kayıp kitabelerin sergilenmesini en çok isteyenlerdenim. Zira bu kitabeler bizlere binlerce yıl geçmişe ışık tutacak çok merak ettiğimiz Evdir Han’ı daha iyi tanıma imkanı verecekti. Halen bu kitabelerin nerede olduğuna dair bilgiye ulaşmaya çalışsak ta bu konunun yıllar önce kapandığını bilmek üzüyor bizleri.

Turan AY

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir